DPPA Là Gì? Doanh Nghiệp Nào Đủ Điều Kiện Tham Gia?
Trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất và FDI ngày càng quan tâm đến điện tái tạo, DPPA đang trở thành một cơ chế đáng chú ý trong chiến lược năng lượng doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào có nhu cầu sử dụng điện xanh cũng đủ điều kiện tham gia. Vậy DPPA là gì, những hình thức mua bán điện trực tiếp nào đang được áp dụng và doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện gì theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và các nội dung sửa đổi tại Nghị định 243/2026/NĐ-CP? Bài viết sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ cơ chế DPPA và xác định những bước rà soát cần thiết trước khi triển khai.
DPPA là gì?
DPPA là viết tắt của Direct Power Purchase Agreement, nghĩa là cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn theo quy định pháp luật Việt Nam.
Tại Việt Nam, cơ chế này được quy định tại Nghị định 57/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 03/03/2025. Đến ngày 26/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 57 và Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý của DPPA là doanh nghiệp có cơ chế giao dịch điện với đơn vị phát điện năng lượng tái tạo theo một trong các mô hình được pháp luật cho phép.

Giới thiệu DPPA và điện tái tạo
DPPA khác gì so với PPA điện mặt trời mái nhà và I-REC?
Các giải pháp năng lượng có thể cùng phục vụ mục tiêu chuyển dịch năng lượng, nhưng bản chất và chức năng không giống nhau.
|
Giải pháp |
Bản chất |
|
Cơ chế mua bán điện trực tiếp theo quy định pháp luật, gồm mô hình qua lưới kết nối riêng và qua lưới điện quốc gia. |
|
|
Hợp đồng mua bán điện, thường gắn với nguồn điện mặt trời lắp đặt tại địa điểm sử dụng hoặc công trình liên quan. |
|
|
Chứng chỉ thuộc tính năng lượng tái tạo, hỗ trợ chứng minh thuộc tính điện tái tạo theo quy tắc của hệ thống chứng chỉ. |
|
|
Công cụ đại diện cho việc giảm hoặc loại bỏ phát thải khí nhà kính theo tiêu chuẩn và phương pháp luận tương ứng. |
Vì vậy, DPPA, I-REC(E) và tín chỉ carbon là những công cụ có chức năng riêng biệt, không thể thay thế cho nhau. Việc tham gia DPPA không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ sở hữu chứng chỉ I-REC(E), tín chỉ carbon hoặc mặc nhiên đáp ứng các yêu cầu về báo cáo ESG và giảm phát thải.
Hai hình thức mua bán điện trực tiếp DPPA tại Việt Nam
|
Tiêu chí |
DPPA qua lưới điện kết nối riêng |
DPPA qua lưới điện quốc gia |
|
Cách giao nhận điện |
Qua đường dây riêng giữa nguồn phát và nơi tiêu thụ |
Qua lưới điện quốc gia và cơ chế thị trường điện |
|
Phù hợp khi |
Nguồn phát gần nhà máy, có mặt bằng và điều kiện đấu nối |
Nguồn phát ở xa, cần linh hoạt về vị trí |
|
Cần đánh giá |
Khoảng cách, hạ tầng, chi phí đầu tư và vận hành đường dây |
Hợp đồng kỳ hạn, cơ chế thanh toán, chi phí dịch vụ hệ thống |
|
Rủi ro chính |
Chi phí đầu tư ban đầu, trách nhiệm vận hành |
Biến động giá thị trường, chi phí phát sinh |
DPPA qua lưới điện kết nối riêng. Điện được truyền trực tiếp từ nhà máy phát đến khách hàng qua đường dây riêng. Mô hình này phù hợp khi nguồn phát và nhà máy có vị trí thuận lợi. Doanh nghiệp cần tính đến chi phí đầu tư, trách nhiệm vận hành và điều kiện hợp đồng. Với nhà máy trong khu hoặc cụm công nghiệp, cần rà soát thêm vai trò của đơn vị bán lẻ điện tại khu, cụm.

Hình thức mua bán điện trực tiếp DPPA tại Việt Nam
DPPA qua lưới điện quốc gia. Điện được giao nhận qua lưới quốc gia. Đây không đơn thuần là ký hợp đồng mua điện với một nhà máy tái tạo. Khách hàng vẫn ký hợp đồng kỳ hạn với đơn vị phát điện, đồng thời tiếp tục ký hợp đồng mua bán điện với Tổng công ty Điện lực hoặc Công ty Điện lực để bảo đảm nhu cầu sử dụng. Vì vậy, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ cơ chế giao nhận, thanh toán và các chi phí liên quan.
Việc chọn hình thức nào phụ thuộc vào điều kiện pháp lý, kỹ thuật và tài chính của từng doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nào đủ điều kiện tham gia DPPA?
Đây là nội dung doanh nghiệp cần quan tâm trước khi lựa chọn mô hình mua bán điện trực tiếp. Điều kiện tham gia DPPA không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng điện xanh mà còn liên quan đến nhóm đối tượng, sản lượng điện tiêu thụ và hình thức giao dịch.

Điều kiện tham gia và nhà máy sản xuất
Nhóm khách hàng sử dụng điện được xem xét tham gia
Theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP, đối tượng chính là khách hàng sử dụng điện lớn. Nghị định 243/2026/NĐ-CP mở rộng thêm các nhóm:
-
Khách hàng sử dụng điện lớn phục vụ hoạt động của trung tâm dữ liệu.
-
Khách hàng sử dụng điện lớn cho trạm, trụ sạc và tủ đổi pin xe điện phục vụ kinh doanh dịch vụ sạc.
-
Đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm (trừ khu đô thị và khu thương mại tự do theo quy định sửa đổi).
Trước đây, Nghị định 57 về cơ bản chỉ cho phép bên mua là khách hàng sử dụng điện lớn; việc đưa đơn vị bán lẻ điện khu, cụm thành chủ thể trực tiếp giúp đơn giản hóa cấu trúc giao dịch. Việc mở rộng phạm vi không có nghĩa mọi nhà máy, trung tâm dữ liệu hay trạm sạc đều tự động đủ điều kiện. Doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm đối tượng của mình trước.
Ngưỡng sản lượng điện
Khách hàng sử dụng điện lớn là đơn vị có sản lượng tiêu thụ bình quân từ 200.000 kWh/tháng trở lên, tính trung bình 12 tháng gần nhất; với đơn vị mới dùng điện dưới 12 tháng, tính theo sản lượng đăng ký.
Theo nội dung sửa đổi tại Nghị định 243/2026/NĐ-CP, với khách hàng đã tham gia DPPA từ 12 tháng trở lên, sản lượng bình quân tháng được xác định dựa trên tổng sản lượng điện mua từ tháng 11 năm trước đến hết tháng 10 của năm hiện tại. Với đơn vị bán lẻ điện tại khu, cụm, sản lượng bình quân và sản lượng đăng ký được xác định theo thời gian mua điện thực tế.
Lưu ý: Không nên chỉ dựa vào một hóa đơn hoặc một tháng tiêu thụ cao để kết luận đủ điều kiện. Hãy đối chiếu số liệu 12 tháng và văn bản hướng dẫn đang có hiệu lực tại thời điểm đăng ký.
Cấp điện áp đấu nối
Các nhóm khách hàng sử dụng điện lớn, gồm sản xuất, trung tâm dữ liệu và dịch vụ sạc điện, phải mua điện từ Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực hoặc đơn vị bán lẻ điện và đấu nối ở cấp điện áp từ 22 kV trở lên.
Để lựa chọn giải pháp phù hợp, doanh nghiệp cần đánh giá tổng thể nhu cầu sử dụng điện, điều kiện triển khai và mục tiêu đầu tư của mình. GEIT đồng hành cùng doanh nghiệp rà soát hiện trạng, xem xét các phương án như điện mặt trời mái nhà, DPPA hoặc kết hợp nhiều giải pháp, từ đó xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng phát triển bền vững.