EVN MUA GIÁ CAO, BÁN GIÁ THẤP: BÀI TOÁN ÁP LỰC LÊN CÁC HỢP ĐỒNG MUA BÁN ĐIỆN
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, điện năng không đơn thuần là chi phí vận hành mà còn là "biến số" tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm, biên lợi nhuận và năng lực cạnh tranh.
Thời gian qua, nghịch lý EVN mua điện đầu vào với mức giá cao nhưng bán ra theo biểu giá được quản lý sát sao đang thu hút sự chú ý của toàn thị trường. Đằng sau sự chênh lệch này là bài toán hóc búa về cân đối chi phí từ khâu mua điện, truyền tải, phân phối đến vận hành toàn hệ thống. Trong bối cảnh các cơ chế giá và thị trường phát điện liên tục cập nhật, doanh nghiệp buộc phải thay đổi tư duy: từ việc thụ động thanh toán hóa đơn sang chủ động kiểm soát rủi ro và đánh giá lại các hợp đồng mua bán điện dài hạn.
Khung giá phát điện 2026: Điểm nhấn và sự phân hóa
Ngày 05/11/2026, Bộ Công Thương chính thức ban hành hai quyết định định hình thị trường năng lượng tái tạo trong năm 2026:
-
Quyết định 2945/QĐ-BCT: Phê duyệt khung giá phát điện cho nhà máy điện gió.
-
Quyết định 2946/QĐ-BCT: Phê duyệt khung giá phát điện cho nhà máy điện mặt trời.
Điểm đột phá của khung giá 2026 là sự phân hóa rõ rệt theo khu vực địa lý (Bắc - Trung - Nam) và cấu hình công nghệ (có hoặc không có hệ thống pin lưu trữ năng lượng - BESS).
Khung giá điện gió (Quyết định 2945/QĐ-BCT)
Mức giá tối đa (đồng/kWh, chưa bao gồm VAT):
|
Loại hình |
Miền Bắc |
Miền Trung |
Miền Nam |
|
Điện gió trên đất liền |
2.187,83 |
1.893,61 |
2.035,37 |
|
Điện gió gần bờ |
2.126,92 |
2.126,92 |
2.126,92 |
Khung giá điện mặt trời (Quyết định 2946/QĐ-BCT)
Mức giá tối đa (đồng/kWh, chưa bao gồm VAT):
|
Loại hình |
Miền Bắc |
Miền Trung |
Miền Nam |
|
Mặt đất, không BESS |
1.591,02 |
1.293,17 |
1.104,32 |
|
Mặt đất, có BESS |
1.813,48 |
1.469,90 |
1.254,97 |
|
Nổi, không BESS |
1.939,74 |
1.560,63 |
1.340,21 |
|
Nổi, có BESS |
2.120,31 |
1.703,21 |
1.461,39 |
(Lưu ý: Đối với hệ thống có BESS, công suất pin tối thiểu phải đạt 10% công suất nhà máy, với thời gian lưu - xả điện là 2 giờ).

Khung giá phát điện 2026 có gì đáng chú ý?
Góc nhìn thực tế: Sự phân biệt rõ ràng về giá theo khu vực và công nghệ mang lại cơ sở tham chiếu vững chắc cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần lưu ý đây là mức giá trần phát điện, không phải là giá mua bán thực tế áp dụng cho mọi dự án và càng không phải là biểu giá bán lẻ điện sản xuất mà doanh nghiệp đang chi trả.
3 Áp lực mới đòi hỏi doanh nghiệp phải hành động
1. Quản trị dữ liệu tiêu thụ điện thay vì chỉ "nhìn hóa đơn"
Chính sách tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến doanh nghiệp lúc này là Quyết định 2892/QĐ-BCT về giá bán lẻ điện (áp dụng từ 01/11/2026). Với biểu giá tiếp tục duy trì cơ chế phân biệt theo cấp điện áp và khung giờ, chi phí năng lượng có sự chênh lệch khổng lồ.
Ví dụ, với cấp điện áp trung áp (1kV - 35kV):
-
Giờ bình thường: 1.814 đồng/kWh.
-
Giờ thấp điểm: 1.166 đồng/kWh.
-
Giờ cao điểm: 3.348 đồng/kWh (cao gấp gần 3 lần giờ thấp điểm).
Cùng một sản lượng điện, ngân sách của doanh nghiệp có thể dội lên đáng kể nếu vận hành sai thời điểm. Do đó, quản lý năng lượng không còn là việc của riêng phòng kế toán vào cuối tháng. Các bộ phận tài chính và kỹ thuật vận hành cần phối hợp phân tích biểu đồ phụ tải, khoanh vùng các công đoạn "ngốn" điện nhất để linh hoạt điều chỉnh lịch sản xuất, cắt giảm chi phí ngay cả khi không đầu tư thêm máy móc.
2. Tái đánh giá toàn diện hợp đồng mua bán điện
Sự thay đổi của thị trường đồng nghĩa với việc mức giá ký kết ban đầu không còn là tiêu chí duy nhất để đánh giá một hợp đồng mua bán điện thành công. Một hợp đồng giá rẻ nhưng đi kèm điều khoản cứng nhắc có thể biến thành gánh nặng.

Những áp lực mới đối với doanh nghiệp sử dụng điện
Doanh nghiệp cần rà soát lại các biến số trọng yếu trong hợp đồng mua bán điện hiện tại hoặc tương lai:
-
Cơ chế xác định và biên độ điều chỉnh giá trong suốt vòng đời hợp đồng.
-
Thời hạn hợp đồng và các điều kiện ràng buộc gia hạn/chấm dứt.
-
Sản lượng cam kết, điều kiện giao nhận và trách nhiệm thanh toán.
-
Phương án chia sẻ rủi ro khi chính sách vĩ mô hoặc nhu cầu phụ tải của nhà máy đột ngột thay đổi.
3. Đa dạng hóa nguồn cung gắn liền với hiệu quả đầu tư thực tế
Việc Bộ Công Thương ưu đãi giá cho các dự án tích hợp hệ thống lưu trữ (BESS) là tín hiệu rõ ràng về xu hướng năng lượng mới. Thay vì phụ thuộc 100% vào lưới điện quốc gia, việc phát triển nguồn điện tại chỗ như điện mặt trời áp mái đang trở thành chiến lược phòng vệ giá hiệu quả.
Tuy nhiên, đầu tư phải đi kèm tính toán. BESS hay điện mặt trời không phải là "chiếc đũa thần" cho mọi nhà máy. Quyết định triển khai cần được đặt lên bàn cân dựa trên: diện tích mái nhà khả dụng, biểu đồ phụ tải ban ngày, tỷ lệ điện tự tiêu thụ và tổng mức đầu tư.

Hệ thống truyền tải và phân phối điện
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì cho bước đi tiếp theo?
Để chủ động trước làn sóng biến động giá, doanh nghiệp nên hành động theo mô hình 3 bước:
-
Kiểm toán lại hiện trạng: Bóc tách hóa đơn, phân tích biểu đồ phụ tải và đánh giá tỷ trọng chi phí điện trong giá thành cốt lõi.
-
Rà soát phương án cung ứng: Đánh giá lại rủi ro trong các hợp đồng năng lượng hiện tại và mở ra các phương án dự phòng.
-
Hoạch định chiến lược dài hạn: Đặt các mô hình đầu tư như tự bỏ vốn (EPC), hợp tác mua bán điện (ESCO/PPA) hay tích hợp BESS lên bàn cân tài chính để so sánh chi phí cơ hội.
Chuyển đổi năng lượng là bài toán phức tạp đòi hỏi sự đồng hành của những đối tác chuyên nghiệp. GEIT tự hào cung cấp các giải pháp điện mặt trời áp mái được "may đo" riêng cho từng đặc thù doanh nghiệp:
-
Tổng thầu EPC: Cung cấp giải pháp trọn gói từ khảo sát, thiết kế, cung cấp thiết bị đến thi công lắp đặt, đảm bảo hệ thống vận hành đúng chuẩn kỹ thuật.
-
Mô hình ESCO / PPA: Giải pháp tối ưu hóa dòng tiền. Doanh nghiệp được sử dụng điện sạch với giá ưu đãi mà không cần bỏ chi phí đầu tư ban đầu, mọi thỏa thuận được thiết kế linh hoạt theo nhu cầu dự án.
-
Dịch vụ O&M (Vận hành & Bảo trì): Duy trì hiệu suất hệ thống ở mức tối đa, đảm bảo tính ổn định và vòng đời lâu dài cho công trình.
Thông qua việc đánh giá kỹ lưỡng dữ liệu phụ tải và hiện trạng nhà máy, GEIT sẽ giúp ban lãnh đạo doanh nghiệp thiết lập một nền tảng năng lượng độc lập, hiệu quả và bền vững trước mọi biến động chính sách.